W grudniu 2025 roku UNESCO wpisało włoską kuchnię jako pierwszą narodową kuchnię na listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości. Decyzja międzynarodowego komitetu w Delhi wzbudziła kontrowersje wśród historyków żywności, którzy kwestionują wielowiekową tradycję włoskiej gastronomii.
Historycy obalają mity o włoskiej kuchni
Profesor Alberto Grandi z Uniwersytetu w Parmie wraz z Danielem Soffiatim prowadzą popularny podcast “DOI – Denominazione di origine inventata”, w którym systematycznie obalają mity dotyczące włoskiej kuchni. Ich książka “La Cucina italiana non esiste” (“Kuchnia włoska nie istnieje”) wywołuje ostre reakcje we Włoszech.
Amerykański parmezan lepszy od włoskiego
Grandi prowokacyjnie twierdzi, że amerykański parmesan produkowany w Wisconsin jest bardziej autentyczny niż współczesny włoski odpowiednik. Badacz argumentuje, że większość tradycyjnych włoskich przepisów została wymyślona w XX wieku w celach marketingowych i nacjonalistycznych.
Gastronacjonalizm jako narzędzie polityczne
Fenomen określany jako “gastronacjonalizm” wykorzystuje kuchnię do budowania tożsamości narodowej. Według ekspertów, Włochy świadomie konstruowały narrację o tysiącletniej tradycji kulinarnej, mimo że wiele “tradycyjnych” potraw pochodzi z okresu po II wojnie światowej.
Kontekst
Wpis włoskiej kuchni na listę UNESCO to zwieńczenie wieloletniej kampanii dyplomatycznej Rzymu. Od lat 90. XX wieku Włochy intensywnie promowały swoją gastronomię jako symbol kulturowej wyjątkowości. Proces ten zbiegł się z globalizacją przemysłu spożywczego i potrzebą ochrony lokalnych produktów przed imitacjami. Stowarzyszenie Prawdziwej Neapolitańskiej Pizzy i system oznaczeń DOP to efekty tej strategii marketingowej.
Думки та оцінки
Na думку profesora Alberto Grandiego, historyka żywności z Uniwersytetu w Parmie, “całа narracja o wielowiekowej tradycji włoskiej kuchni to jedno wielkie kłamstwo i nacjonalistyczne oszustwo”.
Według Daniela Soffiati, współautora podcastu DOI, “większość włoskich produktów chronionych geograficznie ma wymyślone pochodzenie, służące celom komercyjnym”.
Na думку ekspertów ds. dziedzictwa kulturowego, decyzja UNESCO może stworzyć precedens dla innych krajów dążących do ochrony swoich tradycji kulinarnych na poziomie międzynarodowym.
Najczęściej zadawane pytania
Kiedy UNESCO wpisało włoską kuchnię na listę dziedzictwa?
W grudniu 2025 roku włoska kuchnia została wpisana jako pierwsza narodowa kuchnia na listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO.
Dlaczego historycy krytykują tradycję włoskiej kuchni?
Profesor Alberto Grandi i inni badacze twierdzą, że większość “tradycyjnych” włoskich przepisów została wymyślona w XX wieku w celach marketingowych i nacjonalistycznych.
Co to jest gastronacjonalizm?
Gastronacjonalizm to wykorzystywanie kuchni i tradycji kulinarnych jako narzędzia do budowania tożsamości narodowej i celów politycznych.
Czy amerykański parmesan jest lepszy od włoskiego?
Według profesora Grandiego, amerykański parmesan z Wisconsin może być bardziej autentyczny niż współczesny włoski, który odszedł od oryginalnych metod produkcji.