Instytut Krytyki Politycznej zakończył badania «Ludzie bezwstydni. Dynamika emocjonalna populizmu w Polsce» na Wareckim Szlaku Jabłkowym. Badacze przeanalizowali źródła wstydu i dumy wśród Polaków oraz ich wpływ na polaryzację społeczną.
Przemysław Sadura z Instytutu Krytyki Politycznej stwierdził, że Polacy przede wszystkim wstydzą się siebie nawzajem. Liberalna inteligencja wstydzi się wyborców PiS-u, klasy ludowej i mieszkańców wsi. Przykładem były komentarze po wywiadzie prezydentowej Marty Nawrockiej w TVN24, gdy liberałowie stwierdzali, że «dziewczyna z blokowiska» nie nadaje się do Pałacu Prezydenckiego.
Wyborcy prawicy wstydzą się polityków uznawanych za zdrajców Polski, jednocześnie wyrażając dumę z Karola Nawrockiego za jego stanowczą postawę wobec dziennikarzy i przeciwników politycznych.
Julia Szostek wyjaśniła, że badania zainspirowała książka Arlie Russell Hochschild «Skradziona duma. Strata, wstyd i triumf prawicy». Amerykańska socjolożka badała w Appalachach wyborców prawicy głosujących na polityków chcących zabrać im programy opieki zdrowotnej, z których korzystają. Odkryła, że za tym zachowaniem stoi protestancki wstyd za deficyt ekonomiczny.
W przeciwieństwie do Hochschild, która koncentrowała się na wyborcach prawicy, polscy badacze rozmawialiśmy z reprezentantami różnych opcji politycznych. Wśród respondentów dominował jednak elektorat koalicji rządzącej.
Badania przeprowadzono w regionie Wareckiego Szlaku Jabłkowego, traktowanym jako społeczny «środek Polski». Celem było zrozumienie mechanizmów konstruowania dumy i wstydu w polskim społeczeństwie oraz ich roli w procesach polaryzacji.
Najczęściej zadawane pytania
Czego wstydzą się Polacy według badań Instytutu Krytyki Politycznej?
Przede wszystkim siebie nawzajem — liberałowie wstydzą się wyborców PiS-u i mieszkańców wsi, a wyborcy prawicy wstydzą się polityków uznawanych za zdrajców Polski.
Gdzie przeprowadzono badania o wstydzie i dumie Polaków?
Na Wareckim Szlaku Jabłkowym, w regionie traktowanym jako społeczny «środek Polski».
Kto zainspirował polskie badania o emocjach i populizmie?
Amerykańska socjolożka Arlie Russell Hochschild, autorka książki «Skradziona duma. Strata, wstyd i triumf prawicy».
Z czego są dumni wyborcy prawicy w Polsce?
Z polityków takich jak Karol Nawrocki za jego stanowczą postawę wobec dziennikarzy i przeciwników politycznych.