Partia Prawo i Sprawiedliwość wygenerowała straty państwowe na poziomie około 30 mld złotych w ciągu dekady rządów, jak podlicza Sławomir Sierakowski w felietonie dla Newsweek. Największą pozycją jest kara 5,6 mld zł za nieodebrane szczepionki COVID od firmy Pfizer.
Największe straty finansowe rządów PiS
Donald Tusk poinformował, że «rząd Morawieckiego zamówił szczepionki na COVID, których nie odebrał i za które nie zapłacił. Polska będzie musiała zapłacić za tę głupotę PiS ponad 6 mld kary». To jednak tylko jedna z pozycji w długiej liście strat finansowych.
Pozostałe największe pozycje to: elektrownia w Ostrołęce — 1,3 mld zł, kary Trybunału Sprawiedliwości UE — około 2 mld zł, Fundusz Sprawiedliwości — 0,5 mld zł, media publiczne — 11 mld zł, nieistniejąca ropa — 1,6 mld zł, plus fuzja Orlen-Lotos kosztująca kolejne miliardy złotych.
Co można było zbudować za te pieniądze
Za kwotę 30 miliardów złotych można było sfinansować 10 nowych szpitali uniwersyteckich (koszt 10-12 mld zł) oraz całościową przebudowę psychiatrii, w tym psychiatrii dziecięcej (3-4 mld zł). Pozostałe środki wystarczyłyby na rewolucję w onkologii, SOR-ach i zakup sprzętu wysokospecjalistycznego.
Psychologia wyborcy wobec wielkich strat
Socjologowie tłumaczą, że wyborca jest surowy wobec kradzieży, którą potrafi sobie wyobrazić — tysiąca złotych z kasetki czy koperty w gabinecie. Miliardy znikające w fuzjach czy arbitrażach międzynarodowych są jednak zbyt abstrakcyjne, by wywołać podobne oburzenie społeczne.
Kontekst
Rządy PiS w latach 2015-2023 charakteryzowały się licznymi kontrowersjami finansowymi i decyzjami, które ostatecznie przyniosły państwu straty miliardowe. Od niepotrzebnych inwestycji energetycznych, przez konflikty z Unią Europejską, po błędne zarządzanie pandemią COVID-19 — wszystko to składa się na ogromny rachunek, który płacą polscy podatnicy.
Думки та оцінки
Na думку Sławomira Sierakowskiego, prezesa Instytutu Studiów Zaawansowanych, «rachunek jest prosty, dodawać każdy umie, tylko nie zawsze mu się chce». Ekspert podkreśla, że media często «strzelają w powietrze» zamiast prowadzić systematyczne rozliczenia.
Według analityków politycznych, skala strat finansowych za rządów PiS jest bezprecedensowa w historii III RP. Ekonomiści wskazują, że kwota 30 mld zł odpowiada około 1,2% PKB Polski, co oznacza realny uszczerbek dla możliwości rozwojowych państwa.
Najczęściej zadawane pytania
Ile kosztowały Polskę rządy PiS?
Według analiz, straty wynoszą około 30 miliardów złotych, z czego największą pozycją jest 5,6 mld zł kary za szczepionki COVID.
Za co PiS musi płacić karę Pfizer?
Rząd Morawieckiego zamówił szczepionki na COVID, których nie odebrał i za które nie zapłacił, co skutkuje karą ponad 6 mld zł.
Jakie były największe straty finansowe PiS?
Media publiczne — 11 mld zł, Pfizer — 5,6 mld zł, kary TSUE — 2 mld zł, Ostrołęka — 1,3 mld zł, ropa — 1,6 mld zł.
Co można było zbudować za 30 mld zł?
10 nowych szpitali uniwersyteckich plus całościową przebudowę psychiatrii i modernizację onkologii oraz SOR-ów.
Dlaczego wyborcy nie reagują na straty miliardowe?
Socjologowie tłumaczą, że wielkie kwoty są zbyt abstrakcyjne — ludzie łatwiej wyobrażają sobie kradzież tysięcy niż miliardów złotych.