Prof. Przemysław Sadura z Uniwersytetu Warszawskiego ostrzegł w marcu 2026 roku przed narastającą polaryzacją społeczną w Polsce, wskazując na raport «Ludzie bezwstydni» Instytutu Krytyki Politycznej jako dowód na to, że emocje wstydu i dumy kształtują podziały społeczne bardziej niż spory o wartości.
Raport «Ludzie bezwstydni» ujawnia mechanizmy polaryzacji
Instytut Krytyki Politycznej opublikował pod koniec marca 2026 roku raport «Ludzie bezwstydni. Dynamika emocjonalna populizmu w Polsce». Autorzy — Przemysław Sadura, Julia Szostek i Michał Sutowski — przeprowadzili badania jakościowe w Wareckim Szlaku Jabłkowym, analizując rolę emocji w kształtowaniu podziałów społecznych. Badanie wykazało, że współczesna polaryzacja nie wynika wyłącznie ze sporów o wartości czy interesy, ale z głębokich doświadczeń wstydu i dumy organizujących postrzeganie świata.
Kontrowersje wokół wypowiedzi o «rozpoznawaniu pisiorów»
Prof. Sadura znalazł się w centrum kontrowersji po tym, jak prawicowe media przypisały mu słowa o rozpoznawaniu wyborców PiS po wyglądzie. Cytował on rozmówców z raportu, którzy twierdzili, że «pisiora można poznać po tym, jak wygląda, bo wyborcy PiS chodzą przygarbieni, mają zawsze przekrwione oczy i mówią chrapliwym głosem». Socjolog podkreślił, że były to cytaty z badań, a nie jego osobiste oceny.
Ostrzeżenie przed skutkami długotrwałej polaryzacji
W wywiadzie dla OKO.press prof. Sadura zauważył, że «z polaryzacją dochodzimy do ściany». Odnosząc się do swojej wcześniejszej książki «Społeczeństwo populistów» napisanej wspólnie ze Sławomirem Sierakowskim, przyznał, że doradzali ówczesnej opozycji przyjęcie populistycznej strategii. «Jednocześnie uczulaliśmy, żeby uważać, żeby ta maska nie przykleiła się do twarzy. A mam wrażenie, że właśnie do tego doszło» — stwierdził socjolog.
Kontekst
Raport «Ludzie bezwstydni» nawiązuje do prac amerykańskiej socjolożki Arlie Russell Hochschild, która badała rolę emocji w polityce. W Polsce polaryzacja polityczna nasiliła się szczególnie po 2015 roku, gdy władzę objęło Prawo i Sprawiedliwość. Wybory 2023 roku przyniosły zmianę rządu, ale podziały społeczne pozostają głębokie, co potwierdzają badania opinii publicznej wskazujące na trwałe antagonizmy między zwolennikami różnych opcji politycznych.
Думки та оцінki
Na думку prof. Przemysława Sadury z Uniwersytetu Warszawskiego, współczesna polaryzacja w Polsce przekroczyła bezpieczne granice i «dochodzimy do ściany» w kwestii podziałów społecznych. Według analityków Instytutu Krytyki Politycznej, emocje wstydu i dumy mają większy wpływ na wybory polityczne niż racjonalne argumenty czy programy partyjne. Eksperci ds. komunikacji politycznej podkreślają, że media społecznościowe potęgują polaryzację, tworząc echo chambers wzmacniające istniejące przekonania.
Najczęściej zadawane pytania
Co to jest raport «Ludzie bezwstydni»?
To opracowanie Instytutu Krytyki Politycznej z marca 2026 roku autorstwa Przemysława Sadury, Julii Szostek i Michała Sutowskiego, które analizuje rolę emocji w kształtowaniu polaryzacji politycznej w Polsce na podstawie badań w Wareckim Szlaku Jabłkowym.
Kto to jest prof. Przemysław Sadura?
Socjolog z Uniwersytetu Warszawskiego, współautor książki «Społeczeństwo populistów» oraz raportu «Ludzie bezwstydni», ekspert od zjawisk populizmu i polaryzacji społecznej w Polsce.
Czy wyborców można rozpoznać po wyglądzie?
Według prof. Sadury nie można rozpoznać wyborców po wyglądzie — cytował on jedynie wypowiedzi rozmówców z badań, które zostały błędnie przypisane mu przez prawicowe media jako jego własne opinie.
Co oznacza «z polaryzacją dochodzimy do ściany»?
Prof. Sadura ostrzega, że polaryzacja polityczna w Polsce osiągnęła krytyczny poziom, gdzie podziały społeczne stają się tak głębokie, że mogą zagrażać stabilności demokratycznej.
Jak emocje wpływają na wybory polityczne?
Według raportu «Ludzie bezwstydni» emocje wstydu i dumy mają większy wpływ na decyzje polityczne niż racjonalne argumenty, organizując sposób postrzegania świata i podział na «swoich» i «obcych».