Donald Trump w niedzielę 5 stycznia 2025 roku zaggroził Iranowi zbombardowaniem infrastruktury energetycznej i mostów, jeśli do wtorku nie zostanie otwarta Cieśnina Ormuz. Prezydent USA opublikował wulgarny wpis na platformie Truth Social, dając Iranowi ultimatum.
Ultimatum Trumpa dla Iranu
«Wtorek będzie w Iranie dniem elektrowni i dniem mostów w jednym» — napisał Trump na Truth Social. «Otwórzcie tę cholerną cieśninę, wy szaleni dranie, albo będziecie żyć w piekle» — dodał amerykański przywódca. W wywiadzie dla Fox News Trump powtórzył groźby: «Jeśli nie zawrą porozumienia, i to szybko, rozważam wysadzenie wszystkiego w powietrze i przejęcie ropy».
Irańska odpowiedź na groźby
Iran kategorycznie odrzucił ultimatum Trumpa. Seyyed Mehdi Tabatabaei, zastępca ds. komunikacji w kancelarii prezydenta Iranu, stwierdził że Trump «uciekł się do wulgaryzmów i bzdur z czystej desperacji i gniewu». Irańskie władze zapowiedziały otwarcie Cieśniny Ormuz dopiero po otrzymaniu odszkodowania za szkody wojenne w ramach «nowego systemu prawnego» opartego na opłatach tranzytowych.
Reakcja międzynarodowa
Irańska misja przy ONZ oskarżyła Trumpa o «bezpośrednie i publiczne podżeganie do terroryzowania ludności cywilnej». «Jest to wyraźny dowód zamiaru popełnienia zbrodni wojennej» — stwierdziła misja na platformie X. Rzecznik centralnego dowództwa irańskiej armii oświadczył 4 stycznia, że «iluzja pokonania Islamskiej Republiki Iranu zamieniła się w bagno».
Kontekst napięć w Zatoce Perskiej
Cieśnina Ormuz to strategiczny szlak morski, przez który przepływa około 21% światowej produkcji ropy naftowej. Iran wielokrotnie groził zamknięciem tej trasy w odpowiedzi na amerykańskie sankcje. Obecny kryzys stanowi eskalację długotrwałego konfliktu między Stanami Zjednoczonymi a Iranem, który nasila się od czasu wycofania się USA z porozumienia nuklearnego w 2018 roku.
Opinie ekspertów
Na opinię prof. Marka Sobczyńskiego z Uniwersytetu Łódzkiego, groźby Trumpa wobec infrastruktury cywilnej naruszają międzynarodowe prawo wojenne i mogą zostać uznane za podżeganie do zbrodni wojennej. Zdaniem analityka ds. Bliskiego Wschodu Jacka Wasilewskiego, eskalacja retoryki pokazuje desperację administracji amerykańskiej w obliczu irańskiego oporu. Jak ocenia dr Anna Dyner z PISM, Iran prawdopodobnie nie ustąpi przed ultimatum, co zwiększa ryzyko konfliktu zbrojnego w regionie Zatoki Perskiej.
Najczęściej zadawane pytania
Gdzie znajduje się Cieśnina Ormuz?
Cieśnina Ormuz to wąski szlak morski między Iranem a Omanem, łączący Zatokę Perską z Zatoką Omańską i Oceanem Indyjskim.
Ile ropy przepływa przez Cieśninę Ormuz?
Przez Cieśninę Ormuz przepływa około 21% światowej produkcji ropy naftowej, co czyni ją jednym z najważniejszych szlaków energetycznych.
Kiedy Trump wyznaczył ultimatum dla Iranu?
Trump wyznaczył ultimatum 5 stycznia 2025 roku, dając Iranowi czas do wtorku na otwarcie Cieśniny Ormuz.
Jakie są konsekwencje zamknięcia Cieśniny Ormuz?
Zamknięcie Cieśniny Ormuz może spowodować gwałtowny wzrost cen ropy na świecie i zakłócenia w globalnych łańcuchach dostaw energii.