Stowarzyszenie Architektów Polskich (SARP) ma w swoim 15-osobowym Zarządzie Głównym tylko 2 kobiety, co stanowi 13% składu, mimo że kobiety stanowią 76,1% studentów architektury w Polsce w 2024 roku. Dane te ujawniła inicjatywa Bal Architektek w sierpniu 2024 roku.
Dysproporcje w branży architektonicznej
Od założenia SARP w 1934 roku przez 90 lat funkcjonowania stowarzyszenie miało 25 prezesów i tylko jedną prezeskę – Agnieszkę Kalinowską-Sołtys. Na wydziałach architektury trzech największych polskich politechnik w 2024 roku kobiety stanowiły od 65 do 73 procent studiujących, a obecnie ten odsetek wzrósł do 76,1%.
Bal Architektek, inicjatywa założona w 2021 roku przez Dominikę Janicką, Barbarę Nawrocką i Dominikę Wilczyńską, systematycznie zbiera dane o reprezentacji kobiet w polskiej architekturze. Jak wyjaśnia Dominika Janicka: «Ile można oglądać na konferencjach architektonicznych te same męskie twarze? Stwierdziłyśmy, że musimy przejąć narrację.»
Kontekst
Problem «archidziaderstwa» w architekturze obejmuje systemowe nierówności – od różnic w wynagrodzeniach po zamknięcie na różnorodność w projektowaniu przestrzeni. W 2024 roku, gdy Agata Twardoch została urbanistką Gliwic, a Aleksandra Wasilkowska projektowała feministyczną przestrzeń dla Rzeszowa, równocześnie w Warszawie otwierało się Queer Muzeum. Te pojedyncze sukcesy kontrastują z ogólną sytuacją w branży, gdzie mimo przewagi kobiet na studiach, w strukturach decyzyjnych dominują mężczyźni.
Думки та оцінки
Na думку prof. Anny Rozenbergej z Politechniki Warszawskiej, «dysproporcja między liczbą kobiet kończących studia a ich reprezentacją w zarządach wskazuje na strukturalne bariery w rozwoju kariery architektek». Według analityków rynku pracy w budownictwie, różnica w wynagrodzeniach między architektem a architektką może sięgać 15-20%.
Przedstawiciele organizacji równościowych podkreślają, że problem dotyczy nie tylko warunków pracy, ale także samego projektowania przestrzeni, która często pomija potrzeby różnych grup użytkowników.
Що далі
Inicjatywy takie jak Bal Architektek stopniowo zmieniają świadomość branżową, jednak największy opór stawiają tradycyjne instytucje i struktury władzy. Rosnąca liczba kobiet na stanowiskach decyzyjnych w samorządach może wpłynąć na przyszłe zmiany w podejściu do planowania przestrzeni miejskiej i reprezentacji w organizacjach branżowych.
Kontekst
Problem «archidziaderstwa» w architekturze obejmuje systemowe nierówności – od różnic w wynagrodzeniach po zamknięcie na różnorodność w projektowaniu przestrzeni. W 2024 roku, gdy Agata Twardoch została urbanistką Gliwic, a Aleksandra Wasilkowska projektowała feministyczną przestrzeń dla Rzeszowa, równocześnie w Warszawie otwierało się Queer Muzeum. Te pojedyncze sukcesy kontrastują z ogólną sytuacją w branży, gdzie mimo przewagi kobiet na studiach, w strukturach decyzyjnych dominują mężczyźni.
Думки та оцінки
Na думку prof. Anny Rozenbergej z Politechniki Warszawskiej, «dysproporcja między liczbą kobiet kończących studia a ich reprezentacją w zarządach wskazuje na strukturalne bariery w rozwoju kariery architektek». Według analityków rynku pracy w budownictwie, różnica w wynagrodzeniach między architektem a architektką może sięgać 15-20%.
Przedstawiciele organizacji równościowych podkreślają, że problem dotyczy nie tylko warunków pracy, ale także samego projektowania przestrzeni, która często pomija potrzeby różnych grup użytkowników.
Najczęściej zadawane pytania
Ile kobiet jest w zarządzie SARP?
W 15-osobowym Zarządzie Głównym Stowarzyszenia Architektów Polskich są tylko 2 kobiety, co stanowi 13% składu.
Jaki procent kobiet studiuje architekturę w Polsce?
Kobiety stanowią 76,1% studentów architektury na polskich uczelniach w 2024 roku, na największych politechnikach od 65 do 73%.
Ile prezesek miał SARP w swojej historii?
Od założenia w 1934 roku SARP miał 25 prezesów i tylko jedną prezeskę – Agnieszkę Kalinowską-Sołtys.
Co to jest Bal Architektek?
To inicjatywa założona w 2021 roku przez trzy architektki, która publikuje biogramy architektek i zbiera dane o reprezentacji kobiet w branży.
