Światowa Organizacja Zdrowia w 2015 roku oficjalnie potwierdziła związek między spożyciem czerwonego mięsa a zwiększonym ryzykiem zachorowania na raka. Najnowsze badania naukowe, w tym metaanalizy obejmujące miliony pacjentów, dostarczają niezbędnych dowodów na szkodliwość regularnego spożycia mięsa i wędlin.
Naukowe dowody na szkodliwość mięsa
Dr hab. Michał Żmihorski z Instytutu Biologii Ssaków PAN w Białowieży podkreśla, że mięso niezależnie od pochodzenia zwiększa ryzyko zachorowania na raka. Metaanalizy badań prospektywnych, obserwujących uczestników przez dekady, jednoznacznie wskazują na związek między regularnym spożyciem czerwonego mięsa oraz przetworów mięsnych a nowotworami. Już w 2015 roku WHO sklasyfikowała przetworzone mięso jako czynnik rakotwórczy grupy 1, a czerwone mięso jako prawdopodobnie rakotwórcze (grupa 2A).
Kontrowersja wokół hormonów wzrostu
Jacek Zarzecki, wiceprezes zarządu Polskiej Platformy Zrównoważonej Wołowiny i były prezes Polskiego Związku Hodowców i Producentów Bydła Mięsnego, kwestionuje naukowe dowody na szkodliwość mięsa. Jego główny argument dotyczy hormonów wzrostu stosowanych w krajach Mercosur, które są zakazane w Unii Europejskiej. Jednak eksperci wskazują, że ryzyko nowotworowe dotyczy wszystkich rodzajów czerwonego mięsa, niezależnie od obecności hormonów.
Mechanizmy powstawania nowotworów
Badania identyfikują kilka mechanizmów, przez które mięso może przyczyniać się do rozwoju nowotworów. Podczas grillowania i smażenia w wysokich temperaturach powstają związki heterocykliczne i wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne. Dodatkowo, żelazo hemowe obecne w czerwonym mięsie może uszkadzać błonę śluzową jelita grubego. Regularne spożycie 50 gramów przetworzonego mięsa dziennie zwiększa ryzyko raka jelita grubego o 18%.
Kontekst
Dyskusja na temat szkodliwości mięsa nasiliła się w ostatnich latach w związku z rosnącą świadomością zdrowotną społeczeństwa oraz negocjacjami handlowymi z krajami Mercosur. W Polsce spożycie mięsa wynosi około 75 kg na osobę rocznie, co plasuje nas wśród krajów o najwyższym spożyciu w Europie. Jednocześnie wzrasta liczba osób wybierających diety roślinne lub ograniczających spożycie mięsa ze względów zdrowotnych i środowiskowych.
Думки та оцінки
Na думку dr hab. Michała Żmihorskiego z Instytutu Biologii Ssaków PAN, dowody naukowe na szkodliwość mięsa są niepodważalne i dotyczą wszystkich rodzajów czerwonego mięsa niezależnie od pochodzenia.
Według przedstawicieli Polskiego Towarzystwa Onkologicznego, ograniczenie spożycia przetworzonego mięsa do maksymalnie 300 gramów tygodniowo może znacząco zmniejszyć ryzyko zachorowania na nowotwory przewodu pokarmowego.
W ocenie ekspertów żywieniowych z Instytutu Żywności i Żywienia, zastąpienie części czerwonego mięsa białym mięsem, rybami i roślinami strączkowymi może przyczynić się do poprawy stanu zdrowia populacji.
Najczęściej zadawane pytania
Czy białe mięso też zwiększa ryzyko raka?
Białe mięso drobiowe wykazuje znacznie mniejszy wpływ na ryzyko nowotworowe niż czerwone mięso, jednak przetworzone produkty drobiowe również mogą zwiększać to ryzyko.
Ile mięsa można bezpiecznie spożywać?
WHO zaleca ograniczenie spożycia czerwonego mięsa do maksymalnie 500 gramów tygodniowo i minimalizację spożycia przetworzonego mięsa.
Czy grillowanie mięsa jest szczególnie szkodliwe?
Tak, wysokie temperatury podczas grillowania i smażenia powodują powstawanie związków rakotwórczych, dlatego zaleca się gotowanie i duszenie.
Jakie są alternatywy dla czerwonego mięsa?
Zdrowe alternatywy to ryby, białe mięso drobiowe, rośliny strączkowe, orzechy, nasiona i produkty sojowe.