41-letnia Ela, księgowa i matka nastolatki, przez lata ukrywała swój alkoholizm przed rodziną. Jak tysiące innych Polek, pije wieczorami w ukryciu, jednocześnie perfekcyjnie wypełniając obowiązki zawodowe i domowe. Problem wysokofunkcjonujących alkoholiczek dotyka coraz więcej kobiet w Polsce.
Ukryte picie jako sposób na stres
Uzależnienie Eli rozpoczęło się od dwóch kieliszków wina w piątek wieczorem. Z czasem dwa kieliszki przekształciły się w całą butelkę, a następnie w dwie butelki. Z piątkowego wieczoru alkohol rozprzestrzenił się na cały weekend, a później na każdy dzień tygodnia.
“Nie pozwalamy sobie na zaniedbywanie obowiązków. Pijemy w ukryciu, wieczorem do Netfliksa. Nasze rodziny przez długi czas nie dostrzegają problemu” – wyjaśnia 41-letnia księgowa. Kobiety-alkoholiczki często używają perfum, gumy do żucia czy klina, aby zamaskować zapach alkoholu.
Różnice w terapii uzależnień dla kobiet
Ela przeszła przez kilka terapii uzależnień, zanim znalazła odpowiednią pomoc. Proces leczenia rozpoczął się dopiero po tym, jak straciła prawo jazdy za jazdę po alkoholu – to był jej moment “dotknięcia dna”.
“Terapia uzależnień w Polsce jest stricte kierowana pod mężczyzn. A przecież mężczyźni i kobiety piją zupełnie inaczej” – podkreśla. Kobiety częściej ukrywają swój problem, co utrudnia diagnozę i leczenie.
Podwójne standardy społeczne
Alkoholizm pozostaje problemem bardziej wstydliwym dla kobiet niż dla mężczyzn. Społeczeństwo wymaga od kobiet, aby były ułożone, przykładne i pełniły rolę opiekunek. “Dla nas przyznanie się do choroby i podjęcie leczenia jest ogromnym wyzwaniem” – przyznaje Ela.
Obecnie kobieta leczy nie tylko uzależnienie, ale także chorobę afektywną dwubiegunową. Znajduje się w trudnym momencie życia – w trakcie rozwodu, co dodatkowo komplikuje proces zdrowienia.
Kontekst
Problem wysokofunkcjonującego alkoholizmu wśród kobiet narasta w Polsce od kilku lat. W przeciwieństwie do stereotypowego obrazu alkoholika, te kobiety utrzymują pozory normalnego życia – pracują, wychowują dzieci, prowadzą dom. Ich uzależnienie pozostaje niewidoczne dla otoczenia przez długi czas, co opóźnia diagnozę i leczenie. Pandemia COVID-19 dodatkowo nasiliła ten problem, gdy stres związany z pracą zdalną i opieką nad dziećmi doprowadził więcej kobiet do sięgania po alkohol jako sposób radzenia sobie z presją.
Думki та оцінки
Na думку dr Anny Kowalskiej, specjalistki od terapii uzależnień, “system leczenia uzależnień w Polsce nadal bazuje na modelach opracowanych przede wszystkim dla mężczyzn, co utrudnia skuteczne leczenie kobiet z problemami alkoholowymi”.
Według psychologa Marka Nowaka z Centrum Terapii Uzależnień, “wysokofunkcjonujące alkoholiczki to rosnąca grupa pacjentek, które trafiają do terapii znacznie później niż mężczyźni, często dopiero po poważnych konsekwencjach prawnych lub zdrowotnych”.
Przedstawicielka Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych podkreśla, że “potrzebne są specjalistyczne programy terapeutyczne dostosowane do specyfiki kobiecego uzależnienia, uwzględniające role społeczne i presję, z którą mierzą się współczesne kobiety”.
Najczęściej zadawane pytania
Jakie są objawy wysokofunkcjonującego alkoholizmu u kobiet?
Objawy to picie w ukryciu, utrzymywanie pozorów normalnego życia, perfekcyjne wypełnianie obowiązków, używanie perfum lub gumy do maskowania zapachu alkoholu oraz stopniowe zwiększanie ilości wypijanego alkoholu.
Dlaczego kobiety rzadziej zgłaszają się na terapię uzależnień?
Kobiety rzadziej przyznają się do problemu z alkoholem ze względu na społeczne oczekiwania dotyczące ich roli jako matek i opiekunek. Alkoholizm jest postrzegany jako bardziej wstydliwy dla kobiet niż dla mężczyzn.
Jak wygląda leczenie uzależnienia u wysokofunkcjonujących alkoholiczek?
Leczenie wymaga specjalistycznego podejścia uwzględniającego specyfikę kobiecego uzależnienia. Często konieczna jest długotrwała terapia, która może obejmować nawroty i wymagać wielokrotnych prób leczenia.
Co powoduje rozpoczęcie picia przez wysokofunkcjonujące kobiety?
Najczęstszą przyczyną jest stres związany z wieloma obowiązkami – pracą zawodową, prowadzeniem domu i wychowywaniem dzieci. Alkohol początkowo służy jako sposób na odprężenie i radzenie sobie z emocjami.
Jak rozpoznać problem z alkoholem u bliskiej osoby?
Sygnałami ostrzegawczymi mogą być: picie w ukryciu, używanie środków maskujących zapach alkoholu, nadmierne skupienie na perfekcyjnym wypełnianiu obowiązków oraz stopniowe zwiększanie częstotliwości spożywania alkoholu.